استاد محمد رضا شجریان (دعای ربنا)

بنام خداوندجان و خرد

 

ربنای شجریان 

شامل ۴ دعا از آیات قرآن میباشد: این اثر در تیرماه سال ۱۳۵۸ضبط شده و برای مدت ۳۰ سال... جزء برنامه‌های اصلی رادیو و تلویزیون ایران در ماه رمضان بوده‌است...

 بنا به گفتهٔ محمدرضا شجریان، انگیزهٔ اصلی وی از خواندن این دعا... تدریس آن به دو هنرجو بوده و این اثر در یکی از استودیوهای رادیو ضبط شده‌است...

 شجریان ربنا را در دستگاه  سه‌ گاه خوانده و با مرکب‌ خوانی (مدولاسیون یا راه گردانی) سری به دستگاه‌ها و آوازهای دیگرردیف موسیقی ایرانی از جمله آواز افشاری و گوشه عراق (صبا) می‌زند... و با مهارت برمی‌گردد... ربنا در نواری که محمدرضا شجریان با نام به یاد پدر ضبط کرده... منتشر شده‌است...

در این اثر به خوبی می‌توان تاثیرات شیخ نصرالدین طوبار و شیخطه الفشنیرا مشاهده کرد... این اجرا تقریبا فاقد تحریر است و بجز چند نت... تماما بوسیلهٔ قلط و ویبراسیون اجرا شده‌است... ربنای شجریان از ابتدا... روی نتهای سی بمل و سپس دو اوج می‌گیرد (روی خط حامل کلید سل) و در حوالی این نت‌ها گردش دارد و تا نت می بمل به بالاترین نت خود می‌رسد...راغب مصطفی غلوش...قاری نامدارمصری... در سفری به ایران ربنای شجریان را می‌شنود و از این کار یک نسخه می‌خواهد تا امتحان کند که آیا می‌تواند آن را بخواند یا نه... شجریان خود در این باره می‌گوید:بعد از دو سال دوستم او را مجدداً می‌بیند و این قاری به او می‌گوید کار من نیست... چرا که خواندن اوجی که در خواندن ربنا هست کار هر خواننده‌ای نیست...

 در سال ۱۳۸۷... زمزمه‌هایی در مورد ثبت این اثر در فهرست آثار ملی ایران به گوش می‌رسید.که تاکنون به نتیجه نرسیده‌است...

 

متن دعاها

 

ربّنای نخست

 ربَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَیْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْکَ رَحْمَةً ۚ إِنَّکَ أَنْتَ الْوَهَّابُ﴾(سورهٔ آل‌عمران-آیهٔ ۸

باراِلها... دل‌های ما را به باطل میل مده...پس از آنکه به حق هدایت فرمودی... و به ما از لطف خویش اجر کامل عطا فرما...که همانا تویی بخشندهٔ بی‌منّت

ربّنای دوم

﴿إِنَّهُ کَانَ فَرِیقٌ مِنْ عِبَادِی یَقُولُونَ رَبَّنَا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَأَنْتَ خَیْرُ الرَّاحِمِینَ﴾(سورهٔ مؤمنون-آیهٔ ۱۰۹ 

زیرا شمایید که چون طایفه‌ای از بندگان صالح من روی به من آورده و عرض می‌کردند... باراِلها ما به تو ایمان آوردیم..تو از گناهان ما درگذر و در حق ما لطف و مهربانی فرما...که تو بهترین مهربانان هستی

ربّنای سوم 

﴿إِذْ أَوَى الْفِتْیَةُ إِلَى الْکَهْفِ فَقَالُوا رَبَّنَا آتِنَا مِنْ لَدُنْکَ رَحْمَةً وَهَیِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًا﴾(سورهٔ کهف-آیهٔ )۱۰ 

آنگاه که آن جوانان کهف (از بیم دشمن) در غار کوه پنهان شدند..از درگاه خدا خواستند... باراِلها تو در حق ما به لطف خاص خود رحمتی عطا فرما و بر ما وسیلهٔ رشد و هدایتی کامل مهیا ساز

ربّنای چهارم 

﴿وَلَمَّا بَرَزُوا لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالُوا رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَیْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى  الْقَوْمِ الْکَافِرِینَ﴾(سورهٔ بقره-آیهٔ ۲۵۰ 

چون آنها در میدان مبارزه جالوت و لشکریان او آمدند..از خدا خواستند که بار پروردگارا به ما صبر و استواری بخش و ما را ثابت قدم دار و ما را بر شکست کافران یاری فرما

ماجرای شکایت شجریان از صدا و سیما

 پس ازدهمین دورهٔ انتخابات ریاست جمهوری ایران، محمدرضا شجریان در نامه‌ای به عزت ضرغامی از وی خواست تا از پخش آثار او درصدا و سیما خودداری کند... دعای ربّنا با سفرهٔ افطار ایرانیان در ماه رمضان عجین شده‌است... بنابراین... شجریان هم پس از شکایت از صدا و سیما... به صورت خاص اجازهٔ پخش ربّنا را به صدا و سیما داد ولی اعلام کرد که تا زمانی که وارونه نمایاندن واقعیت‌ها در صدا و سیما صورت می‌پذیرد... به پخش سایر آثارش از شبکه‌های مختلف آن رضایت نخواهد داد... محمد حسین صوفی... معاون صدای صدا و سیمای ایران در واکنش به این موضوع اعلام کرد که رادیو حتی در ماه رمضان هم ربّنا و ادعیهٔ محمدرضا شجریان را پخش نمی‌کند...

در تابستان ۱۳۸۹ و همزمان با آغاز ماه رمضان... سازمان صدا و سیما پخش دعای ربنا با صدای محمدرضا شجریان را به طور کامل در تمام شبکه‌ها ممنوع کرد... این سازمان اعلام کرد که حتی از پخش آگهی‌های بازرگانی که معمولاً در ماه رمضان با نوای اذان یا دعا همراه است... در صورتی که صدای ربنا زیر صدای آگهی قرار گرفته باشد ممانعت می‌کند...

دست و پنجه ای اقای ضرغامی درد نکنه...

/ 0 نظر / 43 بازدید