امیر همایون خرم

بنام خداوند جان و خرد

استاد امیر همایون خرم

استاد همایون خرم متولد سال ۱۳۰۹ در بوشهر و درگذشتهٔ شامگاه ۲۸ دی سال ۱۳۹۱ در تهران..نوازندهٔ نامدار ویولن..و موسیقیدان و آهنگ‌ساز موسیقی ایرانی بود..ایشان یکی از اعضای شورای عالی خانه موسیقی ایران بودند...

زندگینامه

از آنجا که مادرش از شیفتگان موسیقی اصیل ایرانی بود و از بین مقام‌های موسیقی ایرانی به دستگاه همایون علاقه‌ای وافر داشت نام همایون را برای فرزند خود انتخاب کرد...

خرم در سن ۱۰الی11 سالگی به مکتب استاد صبا راه یافت و چند سال بعد به عنوان نوازندهٔ ۱۴ ساله در رادیو به تنهایی به اجرا پرداخت.. بعدها در بسیاری از برنامه‌های موسیقی رادیو خصوصاً در برنامه گلها به عنوان آهنگ‌ساز و سولیست ویولن و رهبر ارکستر آثاری ارزشمند ارائه داد...

ساز همایون خرم سازی پر صلابت و سنگین و عاری از " جنگولک بازی " روی سیم ها بود..گر چه در شیرین نوازی خرم را نمیتوان با پرویز یاحقی و حبیب الله بدیعی هم طراز دانست با اینحال توانایی او در آفرینش آنی ملودیهای جاندار و جذاب بافت تکنوازیهای او را به مراتب از کارهای دیگران خوش ساخت تر و پرمایه تر می سازد..از این بابت خرم و علی تجویدی را میتوان در یک گروه قرار داد چون قابلیت آهنگسازی این دو بر نوازندگیشان چیره بود درست عکس آنچه در مورد بدیعی و یاحقی می توان گفت..نباید از قلم انداخت که خرم همانگونه که تجویدی و آهنگسازی تجربی و منحصر به ذوق نبود..وی بنیادهای علمی آهنگسازی را آموخته بود و بر آنها تسلط داشت..از جمله اینکه هارمونی را با فریدون فرزانه و با شیوه " سارلی " فراگرفته و در سازبندی از کورساکف متأثر بود..خوش سلیقگی و نوآوریهای خرم در تنظیم کارهایش جدا شنیدنی است..شیوه تقسیم ملودی و همراهی سازها نزد خرم بسیار حساب شده و پرداخت کار بی خدشه و نقص است..قدر مسلم اینکه بخش گسترده ای از آثار خرم حافظه موسیقایی حداقل سه نسل از ایرانیان را در سیطره خود دارد. دشوار می شود ایرانی ای را یافت که نتواند "امشب در سر شوری دارم " را زمزمه کند..گر چه باید تاکید کرد که اعتبار خرم هرگز در ترانه های ساده و همه پسندش خلاصه نمی شد و نمی شود..کارهای ارکسترال او که غالبا جمله بندیهایی مرکب و پیچیده توام با ضرب آهنگهای بسیار متنوع دارند نمونه های گاه سمفونی گونه ایی از موسیقی ایرانی به دست میدهند که کمتر آهنگسازی یارای برابری با آنها را داشته است..فارق از اینکه واژه " استاد" امروزه واژه ای کم محتوی و سست و تهی معنا است نام همایون خرم بدون کمترین مبالغه ای درخورچنین پیشواژه ای بود...

خرم با تواناترین و حرفه ای ترین خوانندگان دوران دو دهه طلایی موسیقی ایران همکاری نزدیک داشته است..که حسین قوامی( فاخته ای) و الهه و مرضیه و دلکش و شجریان و گلپایگانی و ایرج از آنان هستند..با اینحال نباید از یاد برد که  خانم پروین زهرایی منفرد تا چندین سال خواننده انحصاری آثار خرم محسوب میشد..سنگینی و بی پیرایگی صدای پروین قرینه سنگینی و بی پیرایگی ساز و نغمه خرم بود..علیرغم آنکه برخی از کارهای خرم با صدای خوانندگان دیگر بازخوانی شده است مشکل بتوان گفت که درخشش و ظرافت بازخوانیها به پای اجراهای گذشته میرسد...

طی بیش از سه دهه تدریس..جوانان بسیاری از محضر درس خرم بهرمند شدند که امروز امانتدار مکتب استاد خود هستند..اما خرم در مصاحبه ای با علی دهباشی در نشریه بخارا از مانی فرضی و پژمان پورزند و بابک شهرکی به عنوان زبده ترین شاگردان خود نام می برد...

وی همچنین تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته مهندسی برق ادامه داد و در جلد سوم کتاب موسیقیدان ایرانی نوشته آقای پژمان اکبرزاده آمده است..پس از وقوع انقلاب اسلامی در ایران فعالیت‌های اجرایی همایون خرم دچار وقفه‌ای چندین ساله شد..اوقات او از آن پس بیشتر صرف تدریس خصوصی ویلن و فعالیت‌های پژوهشی درباره موسیقی ایرانی شد...

خرم دارای مدرک درجه یک هنری (معادل مدرک دکترا) از شورای ارزشیابی هنرمندان ایران بود..او که در اواخر عمر به بیماری سرطان روده مبتلا شده بود و تحت شیمی درمانی قرار داشت..در شامگاه بیست و هشتم دیماه سال ۱۳۹۱ در بیمارستان دی تهران درگذشت...

روحش شاد و همواره یادش گرامی و راهش پر رهرو باد..الهی

سمت‌ها

عضویت در شورای عالی موسیقی رادیو

رهبری ارکستر سازهای ملی

استاد دانشکده موسیقی ملی (هنرستان شبانه)

آهنگ‌ساز در برنامه‌های موسیقی ایرانی و برنامه گلها

آثار

مشهورترین آثار همایون خرم عبارت‌اند از..

تو ای پری کجایی (سرگشته) با صدای فاخته ای(حسین قوامی)

دلم شکستی..خواننده فاخته ای(حسین قوامی)

امشب در سر شوری دارم (غوغای ستارگان) (اوج آسمان) خواننده..  خانم پروین

ساغرم شکست ای ساقی (طاقتم ده)خواننده..خانم مرضیه

رسوای زمانه منم خواننده..خانم الهه

افسانه شیرین خواننده..خانم هایده

آیا همه شما بی‌گناهید (از من بگذرید) خواننده..خانم مرضیه

اشک من هویدا شدخواننده..خانم مرضیه

خدا کند عاشق شوم خواننده..خانم دلکش

عالم تنهایی خواننده..خانم دلکش

تا به کی خواننده..خانم پوران

شهزاده رویا خواننده..خانم یاسمین

قصه گو خواننده..آقای هوشمند عقیلی

پیک سحری خواننده..خانم پروین

یارم گره بر مو زده خواننده..خانم الهه

بعد از تو هم در بستر غم می‌توان خفت خواننده..خانم مهستی

ساقی ببین خواننده..خانم مهستی

دل پریشانم زغم گرفته

آوای خسته دلان

باز آمدی..خانم عهدیه

و در سال‌های اخیر..آهنگسازی آلبوم (تنها ماندم) با صدای آقای محمد اصفهانی با قطعات اوج آسمان..روزی تو خواهی آمد و فریاد و تنها ماندم و مهر و ماه و پریشان و تو ای پری کجایی (۱۳۷۹)...

ترانه (بوی باران) با صدای آقای محمد اصفهانی...

آهنگسازی آلبوم (رسوای زمانه) بسال 1388 با صدای آقای علیرضا قربانی...

وی همچنین با هنرمندانی چون استاد جواد معروفی و استاد جلیل شهناز و استاد فرهنگ شریف و استاد مجید نجاحی و استاد منصور صارمی و استاد جهانگیر ملک و استاد امیر ناصر افتتاح همنوازی کرده‌ بود...

کتاب‌ها

۱-غوغای ستارگان..(خاطرات هنری مهندس همایون خرم) انتشارات بدرقه جاویدان ۱۳۸۹

این کتاب توسط آقای علی وکیلی که از شاگردان جناب استاد خرم بوده..ابتدا به صورت شفاهی روی نوار تهیه و سپس نوشته و ویرایش شده است..

۲-ردیف اول..چپ کوک(نوای مهر)..شامل آوازها و چهارمضراب‌ها ( به اهتمام آقای بابک شهرکی )

3-ردیف دوم..راست کوک..شامل تعدادی از پیش درآمدها چهارمضراب‌ها و رِنگ‌ها که هم‌اکنون در حال آماده‌ سازی و چاپ است...

همواره روحش شاد و یادش گرامی و راهش پر رهرو باد..الهی

/ 2 نظر / 17 بازدید
ابراهیم

خیلی خوب بود

ابراهیم

خیلی خوب بود